NOBEL KANADALI ŞAİR ANNE CARSON’A: ANLATISAL ŞİİRİN DORUĞU

Antik Yunan metinlerini modern ve eğlenceli bir üslupla yeniden yorumlamasıyla tanınan Kanadalı şair Anne Carson, 2026 Nobel Edebiyat Ödülü’nün sahibi oldu. Türkçede Metis Yayınları’ndan çıkan ‘Kırmızının Otobiyografisi’ ve ‘Kocanın Güzelliği’ adlı iki kitabı bulunan Carson, kendine özgü üslubuyla ‘şiirden hoşlanmayanları bile cezbeden’ bir şair.

İsveç Akademisi, Anne Carson’un "klasik gelenekle oyunlu bir diyalog içinde, çağdaş edebiyat için yeni biçimler yaratan cesur ve yaratıcı eserleri" nedeniyle Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görüldüğünü açıkladı.

Carson, 2013'te Alice Munro ve 1976'da Saul Bellow'dan sonra Nobel kazanan üçüncü Kanadalı yazar oldu.

76 yaşındaki Carson, en çok antik Yunan metinlerini modern, eğlenceli bir üslupla yeniden yorumlamasıyla tanınıyor. Türkçede Metis Yayınları’ndan Aslı Biçen çevirisiyle 2012’de çıkan ve ‘şiirsel roman’ olarak nitelendirilen ‘Kırmızının Otobiyografisi’, bir Yunan şiirini, huysuz bir gencin yıkıcı aşk ilişkisinin öyküsüne dönüştürüyor. Kitabın başkahramanı Geryon, adını Yunan mitolojisindeki devden alıyor; hikâyesi de Herkül’ün onuncu görevine ilişkin mitle bağlantılı. Geryon’un çocukluktan yetişkinliğe geçişinin ve Herkül adında bir gence duyduğu aşkın öyküsünü anlatan kitap, şiirin çağrışım yüklü diline ve romanın sürükleyiciliğine sahip bir ahir zaman destanı olarak nitelendiriliyor. ‘Kırmızının Otobiyografisi’nin yeni baskısı 14 Ekim’de kitapçılarda olacak.

Anlatısal şiirin doruklarından biri: Kocanın Güzelliği

2024’te Asli Biçen çevirisiyle yayımlanan ve “anlatısal şiirin doruklarından biri” olarak nitelendirilen ‘Kocanın Güzelliği - 29 Tangoda Kurgusal Bir Deneme’ ise şairin kaleme aldığı bir dizi "manzum roman"dan biri, ama yazarın kendisi "29 tangoda kurgusal bir deneme" altbaşlığını tercih etmiş. Çünkü kitap bir yanıyla tükenen bir evliliğin hikâyesini insanın içine işleyen olağanüstü bir dille aktaran bir anlatı, bir yanıyla da Keats'in ünlü "güzellik hakikattir" deyişi üzerinde, Platon, Bataille, Lévi-Strauss ve Huizinga gibi düşünürlere atıflar yaparak derinlemesine düşünen sıkı bir deneme mahiyetinde.

Sam Anderson, 2013 yılında The New York Times Magazine için Carson hakkında yazdığı portrede, yazarın eserlerinin "şiirden hoşlanmayan insanları bile cezbedebileceğini" söylemişti.

Yine The New York Times’tan Daisy Fried, Carson’la ilgili "Birçok kişi türler aralarındaki boşluklarda çabalıyor. Carson'ın anlaşılabilir, popüler, sofistike ve umursamaz yaklaşımı, insanların neyin şiir olup neyin olmadığı konusunda bu kadar endişelenmemeleri gerektiğini ortaya koyuyor.”