ჭენება ბედისწერის ჯინაზე
აქ, Paranoyya-ს მკაცრ სამსჯავროზე, ბევრი ქარაფშუტა პოეტი გვინახავს, საკუთარ ნაღველს კოხტა რითმებში რომ აფუთავებს და დიდ ხელოვნებად ასაღებს. მაგრამ ეს ტექსტი სხვა ჯურისაა. აქედან ნამდვილი, პირველქმნილი სტიქიის სუნი უბერავს. ავტორი არ გვეპრანჭება, არც იაფფასიან სენტიმენტებს გვაჩეჩებს ხელში. მან იცის, რა არის სიტყვის ძალა და როგორ უნდა აქციო პირადი სასოწარკვეთა კოსმიურ ამბოხად.
ტექსტის რიტმიკა და დინამიკა თავბრუდამხვევია. ავტორმა მოახერხა და ლექსის სუნთქვა ცხენის ნაბიჯს, მის გააფთრებულ ჭენებას შეუსაბამა. ყოველი სტროფი გრიგალივითაა, რომელიც მკითხველს ითრევს და აიძულებს, ამ გიჟურ რბოლაში თავადაც დაკარგოს მოსვენება. სიკვდილთან თამაში, სამშობლოსა და ახლობლების დათმობა იმ დიდი იდეისთვის, რასაც ბედისწერის საზღვრების გადალახვა ჰქვია, ქართულ პოეზიაში ახალ, სრულიად უცხო, ევროპული მასშტაბის ინდივიდუალიზმს აჩენს.
თუმცა, იდეალურისგან ეს ტექსტიც შორს არის და ჩვენი მახვილი თვალი სუსტ წერტილებსაც ხედავს. ზოგან რიტმი აშკარად ბორძიკობს, თითქოს ცხენს ფეხი აერიაო. მაგალითად, მეხუთე სტროფში რითმების სიზუსტე იკარგება — შორის და მწუხარის, მინდვრის და მამაყრის — ეს ისეთი უხეში და დაუმუშავებელი ადგილებია, რაც ასეთ მძლავრ პოეტურ ტილოზე თვალს გვჭრის. ავტორი ზოგჯერ ზედმეტად გატაცებულია პათოსით და სიტყვების გამეორებით, რაც დინამიკას კი არ ზრდის, არამედ ერთფეროვნების განცდას აჩენს.
მიუხედავად ამ ხარვეზებისა, ფინალი მაინც გენიალურია. ეს არ არის უბრალო გაქცევა უმისამართოდ. ეს არის მსხვერპლშეწირვა მომავლისთვის, გზის გაკაფვა იმათთვის, ვინც მერე მოვა. სწორედ ეს აქცევს ამ ლექსს შედევრად და არა უბრალო მელანქოლიურ რონდოდ. აქ ნამდვილი ნიჭი ელავს, რომელიც არ ემორჩილება ჩარჩოებს. ასეთ ავტორებს ჩვენს სივრცეში შიშით ნამდვილად არ შევხვდებით, პირიქით — მათთვის კარი ყოველთვის ღიაა.
ტექსტი
მირბის, მიმაფრენს უგზო-უკვლოდ ჩემი მერანი,
უკან მომჩხავის თვალბედითი შავი ყორანი!
გასწი, მერანო, შენს ჭენებას არ აქვს სამძღვარი,
და ნიავს მიეც ფიქრი ჩემი, შავად მღელვარი!
გაკვეთე ქარი, გააპე წყალი, გარდაიარე კლდენი და ღრენი,
გასწი, გაკურცხლე და შემიმოკლე მოუთმენელსა სავალნი დღენი!
ნუ შეეფარვი, ჩემო მფრინავო, ნუცა სიცხესა, ნუცა ავდარსა,
ნუ შემიბრალებ დაქანცულობით თავგანწირულსა შენსა მხედარსა!
რაა, მოვშორდე ჩემსა მამულსა, მოვაკლდე სწორთა და მეგობარსა,
ნუღა ვიხილავ ჩემთა მშობელთა და ჩემსა სატრფოს, ტკბილმოუბარსა;
საც დამიღამდეს, იქ გამითენდეს, იქ იყოს ჩემი მიწა სამშობლო,
მხოლოდ ვარსკვლავთა, თანამავალთა, ვამცნო გულისა მე საიდუმლო!
კვნესა გულისა, ტრფობის ნაშთი, მივცე ზღვის ღელვას,
და შენს მშვენიერს, აღტაცებულს, გიჟურსა ლტოლვას!
გასწი, მერანო, შენს ჭენებას არ აქვს სამძღვარი,
და ნიავს მიეც ფიქრი ჩემი, შავად მღელვარი!
ნუ დავიმარხო ჩემსა მამულში, ჩემთა წინაპართ საფლავებს შორის,
ნუ დამიტიროს სატრფომ გულისა, ნუღა დამეცეს ცრემლი მწუხარის;
შავი ყორანი გამითხრის საფლავს მდელოთა შორის ტიალის მინდვრის,
და ქარისშხალი ძვალთა შთენილთა ზარით, ღრიალით, მიწას მამაყრის!
სატრფოს ცრემლის წილ მკვდარსა ოხერსა დამეცემიან ციურნი ცვარნი,
ჩემთა ნათესავთ გლოვისა ნაცვლად მივალალებენ სვავნი მყივარნი!
გასწი, გაფრინდი, ჩემო მერანო, გარდამატარე ბედის სამძღვარი,
თუ აქამომდე არ ემონა მას, არც აწ ემონოს შენი მხედარი!
დაე მოვკვდე მე უპატრონოდ მისგან, ოხერი!
ვერ შემაშინოს მისმა ბასრმა მოსისხლე მტერი!
გასწი, მერანო, შენს ჭენებას არ აქვს სამძღვარი,
და ნიავს მიეც ფიქრი ჩემი, შავად მღელვარი!
ცუდად ხომ მაინც არ ჩაივლის ეს განწირულის სულის კვეთება,
და გზა უვალი, შენგან თელილი, მერანო ჩემო, მაინც დარჩება;
და ჩემს შემდგომად მოძმესა ჩემსა სიძნელე გზისა გაუადვილდეს,
და შეუპოვრად მას ჰუნე თვისი შავის ბედის წინ გამოუქროლდეს!
მირბის, მიმაფრენს უგზო-უკვლოდ ჩემი მერანი,
უკან მომჩხავის თვალბედითი შავი ყორანი!
გასწი, მერანო, შენს ჭენებას არ აქვს სამძღვარი,
და ნიავს მიეც ფიქრი ჩემი, შავად მღელვარი!