Şeir azadlıqdır: Xəzəl ilə səmimi söhbət
Xoş gəlmisiniz. «İstedadsızların qorxduğu yer»ə xoş gəldiniz, Xəzəl xanım. Şeir yazarkən sözün yükünü daşımaq, yoxsa ondan xilas olmaq sizin üçün daha vacibdir?
Şeir həmişə azad olmaqdır: xatirədan, kabusdan, nifrətdən, ya sevgidən.
Azadlıq axtarışı ilə yazılan şeir, əslində, insanı xilas etdiyi o kabusların və xatirələrin əsirinə çevirmir ki? Yazdıqca o nifrətdən və sevgidən həqiqətənmi uzaqlaşırsınız, yoxsa onları kağız üzərində daha da əbədiləşdirib özünüz üçün keçilməz bir həbsxanaya çevirirsiniz, Xəzəl xanım?
Qurtuluram. Artıq o yük təkcə mənim olmur. Oxucular da, kağız da, qələm də çiynini o ağırlığı daşımaq üçün çiynini qoyur.
Yükü başqalarının çiyninə ötürmək, əslində, o ağırlıqdan azad olmaqdır, yoxsa sadəcə olaraq öz kölgənizi başqalarının həyatına köçürmək, Xəzəl xanım?
Paylaşmaqdır. Azalsın deyə, basqalarını da böyütsün deyə.
Paylaşdıqca azalan və başqasını böyüdən bu ağırlıq, sizcə, poeziyanın hədəfi olan estetik bir məqsəddir, yoxsa sadəcə oxucu ilə aranızda qurduğunuz emosional bir sövdələşmədir, Xəzəl xanım?
Poeziyanın hədəfi yoxdur, məncə. Şeir - səyahətdir.. Sadəcə emosiya, təcrübə və bilik mənbəyidir.
Səyahət hər zaman bir nöqtədən digərinə hərəkətdir və bu yolçuluğun sonunda mütləq bir dayanacaq var. Şeiri hədəfsiz bir səyahət adlandırırsınızsa, bu sonsuz yolçuluğun daxilində oxucunu hara apardığınızı bilməmək sizi bir şair kimi qorxutmurmu, Xəzəl xanım?
Səyahət həmişə mənzilə yetmək deyil. Yeni nəsə görmək, bilmək, heç hiss etmədiyim duyğular yaşamaq və sonda məişətinə qayıtmaqdır.
Məişətə qayıtmaq, yaşanmış o duyğuların sönməsi və sıradanlığın yenidən həyatınıza hakim kəsilməsi anlamına gəlmirmi, Xəzəl xanım?
Heç nə keçmir. Hər yaşantının bir izi qalır. Şeir də belədir. Ya düşündürür, ya sevindirir, ya da kədərləndirir.
Yaşantıların izlərini şeirə köçürərək onları özünüz üçün əbədiləşdirdiyiniz halda, məişətin sıradanlığına qayıtdıqda həmin o izlər sizi bir yük kimi izləməyə davam edirmi, Xəzəl xanım?
Xatirələr - yük deyil, təcrubə xəzinəsinin nemətləridir.
Təcrübə xəzinənizdəki bu nemətlər sizin üçün hər dəfə yeni bir şeirə başlamaq üçün tükənməz bir yanacaq rolunu oynayır, yoxsa bəzən o xatirələrin içində itib-batmaqdan ehtiyat edirsiniz, Xəzəl xanım?
Ehtiyat - igidlər üçündür. Mən şairəm)
Özünüzü igidlərdən fərqli bir məqama qoyaraq ehtiyatsızlığı seçdiyinizi bildirirsinizsə, şeir yazarkən bu qorxusuzluq sizi şair kimi ucaldır, yoxsa daxili xaosa doğru sürükləyir, Xəzəl xanım?
Hər ikisi. Ən gözəl olan da budur. Ucalıq həmişə xaosa aparır)
Xaosun içində ucalmağın gətirdiyi o təhlükəli həzzi yaşamaq, sizcə, şairin özünü məhv etmə bahasına əldə etdiyi bir qələbədir, Xəzəl xanım?
Məhv etmə nəyə deyirsiniz?
Özünüzü şəxsi yaşantılarınızın, duyğularınızın və ya xatirələrinizdən süzülüb gələn o xaosun qurbanı kimi görmürsünüzsə, sizin üçün "məhv olmaq" anlayışı hansı sərhəddə başlayır, Xəzəl xanım?
Həyat - ölümə gedən yoldur. Sonda hamı və hər şey məhv olur.
Hər şeyin məhvə doğru getdiyi bu yolda, şeiri zamana qarşı bir etiraz, yoxsa qaçılmaz sonu qəbul etməyin ən estetik yolu hesab edirsiniz, Xəzəl xanım?
Şeir bu yolu daha maraqlı və rəngli edən mənzərədir