Təhlil

Sehrbazın uğursuz illüziyası

Alik Əlioğlunun bu hekayəsi müasir şəhər həyatının fonunda qurulmuş, kədərli bir sevgi etirafıdır. Mətnin başlanğıcı və sonundakı dövriyyə, yəni eyni cümlələrlə bağlanması əsərə musiqili, bəlkə də bir qədər melankolik ahəng qatır. Müəllif sehrbaz obrazı vasitəsilə insanın öz sevgisini maddi nemətlərlə əvəzləmək cəhdinin fiaskosunu uğurla təsvir edir.

Üslub baxımından hekayə lakonikdir və artıq-əskik təsvirlərdən qaçır. Mavi paltarlı qadın və kəpənəklərdən pomada hazırlayan obrazların qarşılaşdırılması maraqlı bədii tapıntıdır. Xüsusilə, sehrbazın qazandığı kartları sevgiyə çevirə bilməməsi, onun bütün həyatının bir illüziyadan ibarət olduğunu vurğulayan güclü metaforadır.

Dil sadə və axıcı olsa da, bəzi cümlələrdə emosional dərinlik çatışmır. Məsələn, xəyanət mövzusunun verilməsi bir qədər sxematik görünür; bu hissəyə bir az daha psixoloji gərginlik qatmaq oxucunu hadisələrin içinə daha çox çəkə bilərdi. Müəllif emosiyanı göstərmək əvəzinə, sanki sadəcə faktı qeyd etməklə kifayətlənir.

Əsərin ən güclü cəhəti finalıdır. Sehrbazın qazandığı pullardan imtina edib, əvəzində kəpənəklər buraxması, onun öz məğlubiyyətini qəbul etməsi və acizliyini poetik şəkildə ifadə etməsidir. Bu, sadə bir qisas yox, əslində özündən və sevgisindən qaçışın simvolik təsviridir.

Ümumilikdə, Sehrbaz kiçik həcminə baxmayaraq, oxucuda xoş bir kədər buraxan, lakin bir az daha ətli-qanlı təsvirlərə ehtiyacı olan əsərdir. Müəllif modern şəhər insanının yalnızlığını və məhəbbət arzusunu qısa, lakin tutarlı ştrixlərlə çatdırmağı bacarıb. Paranoya portalı üçün bu, müasir ədəbiyyatın kiçik, lakin səmimi bir nümunəsidir.

Əsərin mətni

Sehrbaz

Bu gün sevgililər günüdür. Suya ayın əksi düşür.
Bu şəhərdə adını dəqiq bilmədiyim mavi paltarlı qadından gözəl və onun sehrbaz ərindən yazıq adam tanımıram. Hər gecə qumar oynayır və təsəvvür edə bilməyəcəyiniz qədər çoxlu pullar udur. Hər gecə özünə lazım olan kartların hamısı onun əlində cəmlənir. Qumardan qazandığı pulları qadınının ayaqları altına səpələyir. Bununla da xanımına olan sevgisini göstərməyə çalışır.
Təkbaşına tanqo oynayan və alnı azacıq tərləyən kimi viski içən mavi paltarlı qadın isə onu heç vecinə də almır. Onun əri olduğunu belə unudub. Əvəzində imkan tapan kimi kəpənəklərdən pomada hazırlayan bir kişi ilə görüşür.
Heç bir xəyanət gizli qalmır.
Sehrbaz ara-sıra bu barədə eşidəndə gecələr yaşadığı balaca şəhərin küçələrində dolaşır və qadınlar barədə düşünür... Kəpənəklərə yazığı gəlməyən bir kişini necə sevmək olar?! Hər halda bu ona lazımlı kartların hamısını bir yerə yığmaqdan daha çətin görünür. Geriyə - bütün yaşadıqlarına baxır və anlayır ki, bütün gəncliyini qarşılıqsız sevgiyə xərcləyib.
Bu gün sevgililər günüdür. Suya ayın əksi düşür.
Kişilər qadınlarına mağazalardan hədiyyələr alır...
Sehrbaz adamların arasında addımlayır. Qəribə gündür. Bu gün bilərəkdən bütün oyunları uduzub, qazana biləcəyi pulları rəqiblərinə bağışlayıb. Adamlara da nəsə bağışlamaq lazımdır. Qadınına aldığı bahalı pomadanı əlinin içində gizlədib üfürür və bir anda ovucundan çoxlu kəpənəklər buraxır havaya...