Yarımçıq Təsəlli və Atılmış Uşaqlıq Ağrısı
Alik Əlioğlunun təqdim etdiyi bu qısa mətn klassik ata itkisi və uşaqlıq həsrəti mövzusuna toxunur. Müəllif mürəkkəb metaforalardan qaçaraq, hisslərini ən sadə, hətta bir qədər uşaqyana dillə ifadə etməyə çalışıb. Paranoyya portalının prizmasından baxdıqda, bu sadəlik həm əsərin ən güclü silahı, həm də onun ən böyük zəifliyidir. Ağıllıların qorxduğu yer hər kəsin bildiyi həqiqətlərin bəsit formada təkrarlanmasını deyil, o həqiqətlərin altındakı qaranlıq boşluğu görməyi tələb edir.
Mətnin üslubu sərbəst şeir formasındadır, lakin burada ritm və daxili musiqi demək olar ki, yox dərəcəsindədir. Müəllifin cəsarəti öz zəifliyini, sığınacaq axtarışını və incildiyini çılpaq şəkildə etiraf etməsindədir. Müasir dünyada insanın öz acizliyini bu dərəcədə sadə dillə bəyan etməsi müəyyən mənada səmimiyyət göstəricisidir. Atanın hələ də arıq və ciddi təsvir olunması yaddaşın dondurduğu real bir ştrix kimi uğurludur və oxucuda dərhal vizual mənzərə yaradır.
Lakin mətnin ikinci hissəsindəki keçidlər həddindən artıq sürətli və bəsitdir. Adamların incitməsindən şikayət edən qəhrəmanın dərhal sonra atası ilə top oynaması və qalib gəlməsi dramaturji baxımdan zəif işlənib. Bu keçid şeirin bədii dəyərini aşağı salır, onu uşaq hekayətlərinin səviyyəsinə endirir. Müəllif sanki böyük bir ağrını təsvir etməyə başlayıb, lakin onun ağırlığına dözməyərək tez bir zamanda xəyali və ucuz bir təsəlli sığınacağına qaçıb.
Əsərin dili təmiz, artıq pafosdan uzaq və anlaşıqlıdır. Azərbaycan dilinin sadə leksik imkanlarından düzgün istifadə olunub. Bununla belə, sonluqdakı üstünü örtmək və getmək obrazı çox şablon ssenaridir və illərdir yazılan minlərlə oxşar mətndən fərqlənmir. Müəllifə dürüst tərifimiz odur ki, o, süni fəlsəfəbazlıq etməyib, hissini olduğu kimi ötürüb. Kəskin tənqidimiz isə budur ki, bu mətn ədəbi kəşf və ya dərin sarsıntı yaratmır, sadəcə fərdi bir kədərin gündəlik qeydindən o tərəfə keçə bilmir.
Əsərin mətni
Yuxuda atamı gördüm...
Hələ də həminki kimi arıq
və ciddidir...
"Ata, adamlar məni yaman incidir..."- dedim.
Gözü yaşardı...
Sonra hardasa
top oynadıq...
Mən uddum!
Atam məni qucağına
alıb başımdan öpdü...
Sonra yerimə uzandım,
üstümü örtdü.
və getdi...