Zamanın və xatirənin əsirliyində

Mənsur Həsənzadənin "Top" adlı bu mətni nostalji və sevgi duyğularının qarışığından yoğrulmuş, lirik bir etirafdır. Müəllif "son" sözünü təkrar etməklə ayrılığın qaçılmazlığını və bu ayrılığın sonsuzluğa uzanan kədərini vurğulamağa çalışır. Mətnin üslubu sadə, bəzən gündəlik danışıq dilinə yaxın olsa da, obrazlılıq baxımından bir qədər ənənəvi çərçivədə qalır.

Müəllifin təsvir etdiyi "dodağın küncündə saxlanılan yaş" və "saçdan qırılan tel" kimi detallar oxucuda emosional bir yaxınlıq yaratmaq üçün uğurlu cəhdlərdir. Xüsusilə, təbiətin və insanın emosional vəziyyətinin paralel verilməsi, yəni fırtına ilə dəniz arasındakı ziddiyyət şeirin ən güclü bədii tərəfidir. Bu, müəllifin öz daxili dünyasını xarici aləmlə necə harmoniyada tutmağa çalışdığını göstərir.

Lakin mətnin zəif yerləri də göz qabağındadır. "Başmaqların barmağının bağrını sıxması" kimi ifadələr bədii axıcılığı zədələyir və məişət detallarının şeirə bir qədər süni şəkildə yerləşdirildiyi təəssüratını yaradır. Həmçinin, ritm və qafiyə quruluşunda bəzi yerlərdə ağsaqlıqlar var ki, bu da şeirin musiqiliyinə mane olur. İstedadsızlar bu cür detallarda boğular, istedadlılar isə onları cilalayıb bir bütövə çevirərdi.

Müəllifin "qaraçı" və "yaralı göyərçin" metaforalarından istifadəsi müəyyən dərəcədə obrazlılığı artırsa da, bu tipli ifadələr artıq ədəbiyyatda kifayət qədər istifadə olunmuş klişelərə çevrilib. Mənsur Həsənzadənin səmimiyyəti şübhə doğurmur, lakin bu səmimiyyəti daha orijinal, daha özünəməxsus metaforalarla ifadə etmək lazımdır.

Nəticə etibarilə, bu mətn bir gənclik xatirəsinin səmimi ifadəsidir. O, oxucunu hansısa böyük fəlsəfi dərinliyə aparmasa da, bir anlıq yaşanmışlığı hiss etdirir. Müəllifə məsləhətim odur ki, məişət detallarını şeirin ümumi bədii atmosferinə daha incə şəkildə toxusun və klişe ifadələrdən qaçaraq öz orijinal dilini yaratsın. Paranoyya portalı zəifliyə dözümsüzdür, lakin potensialı görməyi də bacarır.