Kanadalı şairə Enn Karson ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülüb

Paranoyya.com saytı BBC-ə istinadən xəbər verir ki, Kanadalı şairə, esseist və tərcüməçi Enn Karson ədəbiyyat sahəsində bu ilin Nobel mükafatı laureatı elan edilib. İsveç Akademiyası 76 yaşlı müəllifi klassik ənənələrlə oynaq dialoq quran, müasir ədəbiyyat üçün yeni formalar yaradan cəsarətli və ixtiraçı yaradıcılığına görə bu mükafata layiq görüb. Dünyanın ən nüfuzlu ədəbiyyat mükafatı hesab olunan Nobel mükafatı yazıçılara ömürlük yaradıcılıq fəaliyyətinə görə təqdim edilir və qalibə 12 milyon İsveç kronu pul mükafatı verilir.

İsveç Akademiyasının daimi katibi İnqrid Karlberq qərarı ictimaiyyətə açıqlamazdan bir qədər əvvəl Enn Karsona telefonla zəng edərək xəbər verdiyini bildirib. Hazırda İslandiyada olan şairənin bu xəbərdən təəccübləndiyini və çox sevindiyini deyən Karlberq, onun həmin an orada küləyin səsini dinlədiyini qeyd edib. 1950-ci ildə Torontoda doğulan və hazırda Miçiqanda yaşayan Karson, həmçinin 2022-ci ildən bəri İslandiya vətəndaşlığına da sahibdir.

Otuz ildən artıqdır ki, klassik filologiya professoru kimi fəaliyyət göstərən Enn Karsonun yaradıcılığı əsasən qədim yunan ədəbiyyatından bəhrələnir. Onun tərcümələri qədim əsərlərə müasir nəfəs qazandırması ilə seçilir. Müəllifin "The Glass Essay", "Autobiography of Red", "Nox", "Float" və "The Beauty of the Husband" kimi məşhur əsərləri poeziya, nəsr və elmi araşdırmaların sərhədlərini aşan yaradıcılıq nümunələridir.

Nobel Komitəsinin sədri Anders Olsson Karsonun lirik poeziyanın ənənəvi çərçivələrindən çıxaraq müasir ədəbiyyata yeni formalar qazandırdığını vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, şairənin vizual sənətçilər, xoreoqraflar, opera və teatr rejissorları ilə birgə layihələri ədəbi qaydalara və gözləntilərə necə azad yanaşdığını nümayiş etdirir. Karsonun bu fərqli yazı metodu klassik və müasir poeziya ilə yanaşı, müxtəlif janrlar və sənət növləri arasında da bağ yaradır.

Laureatın son illərdəki fəaliyyəti də böyük maraqla qarşılanıb. Onun 2019-cu ildə səhnələşdirilən "Norma Jeane Baker of Troy" adlı performans əsəri fərqli tarixi dövrlərin məşhur gözəlləri olan Troyalı Yelena ilə Merlin Monro arasında paralellər aparıb. Karson 2021-ci ildə Evripidin qədim əsərinin qrafik adaptasiyası olan "The Trojan Women: A Comic" kitabını nəşr etdirib, ötən il isə onun tərcüməsində Sofoklun "Elektra" faciəsi Londonda aktrisa Bri Larsonun iştirakı ilə səhnəyə qoyulub.