Lee ufan, 2026 wolfgang hahn ödülü’ne layık görüldü

Japonya’da yaşayan Güney Kore doğumlu sanatçı Lee Ufan, Museum Ludwig Çağdaş Sanat Derneği tarafından verilen 32. Wolfgang Hahn Ödülü’nün sahibi oldu. Sanatçının beş Response (2023–2026) tablosunu bir araya getiren sergisi, 7 Kasım 2026–4 Nisan 2027 tarihleri arasında Köln’deki Museum Ludwig’de görülebilecek.

Japon minimalist sanat hareketi Mono-ha’nın kurucu isimlerinden Lee Ufan, 2026 Wolfgang Hahn Ödülü’ne layık görüldü. Museum Ludwig Çağdaş Sanat Derneği tarafından verilen ödülün töreni, 6 Kasım 2026’da saat 18.30’da, Art Cologne sanat fuarı kapsamında Museum Ludwig’de gerçekleştirilecek.

1936’da Güney Kore’de doğan ve Japonya’nın Kamakura kentinde yaşayan Lee Ufan, sanatında boşluk ile gerilim, dinginlik ile enerji gibi karşıtlıkları bir araya getiriyor. Tokyo’da 1968–1975 yılları arasında etkin olan sanatçı kolektifi Mono-ha’nın (“Nesneler Okulu”) kurucu isimlerinden biri olan Ufan, nesneler arasındaki ilişkileri yeniden ve uyumlu bir biçimde düzenleme arayışını sürdürüyor. Özellikle 1970’lerden itibaren geliştirdiği minimalist resimleriyle uluslararası sanat ortamında kalıcı bir iz bırakan sanatçının pratiği, malzeme, mekân ve izleyici arasındaki ilişkilere odaklanıyor.

Response: Fırça Darbeleri, Boşluk ve Zaman

Museum Ludwig’de açılacak sergide, sanatçının Response (2023–2026) başlıklı resim serisinden beş eser bir araya geliyor. Geniş fırçalarla büyük boyutlu tuvallere uygulanan boya darbeleri, tekil biçimsel işaretler olarak beliriyor. Açık beyazdan koyu griye uzanan monokrom renk paleti içinde ritmik yapılar oluşturan bu izler, resim yüzeyinde boşlukla karşılaşarak yeni ilişkiler kuruyor. Sergide yer alan eserlerden biri, Wolfgang Hahn Ödülü kapsamında Museum Ludwig koleksiyonu için satın alınacak.

Lee Ufan, resim yapma eylemini sanatçı, malzeme ve tuval arasında gerçekleşen, rasyonel hesaplamalardan bağımsız, doğrudan bir karşılaşma olarak tanımlıyor. Sanatçıya göre bu karşılaşma, dünyayla bir olma deneyimine açılan aşkın bir nitelik taşıyor ve izleyiciyle paylaşılmayı bekliyor.

Ufan, son dönem resimlerinde kullandığı teknik hakkında şunları söylüyor:

“2015 civarında geniş, düz bir fırçayla karmaşık, çok renkli darbeler uygulamaya başladım. Örneğin mavi bir darbe boyarken mavinin birkaç farklı tonunu kullanıyorum; bunu tek bir darbede gerçekleştirmek yerine dört ya da beş katman halinde uyguluyorum. Resmi tamamlamak için dört ya da beş gün boyunca her gün bir katman ekliyorum. Fırça darbelerinin katmanlaşması, tuvale derinlik duygusu kazandırırken zamanın karmaşıklığını da açığa çıkarıyor. (…) Güçlü renk darbelerinin, dokunulmamış beyaz alanla etkileşim içinde görünmez dalgalar ve işitilemeyen yankılar gibi yayılması, böylece şaşırtıcı bir resimsel nitelik kazanması benim için önemli.”

Jürinin Tercihi: Doğu ile Batı Arasında Bir Konum

Bu yılın konuk jüri üyesi, Tokyo’daki Mori Art Museum’un direktörü Mami Kataoka, Lee Ufan’ın sanatının Doğu ve Batı arasındaki ayrımları aşan yaklaşımına dikkat çekiyor. Kataoka, sanatçının altmış yıllık kariyeri boyunca varoluşun temel anlamını farklı bağlamlarda araştırdığını; bunu Batı modernizmini izleyerek ya da Doğu’nun manevi geleneklerine çekilerek yapmadığını belirtiyor.

Kataoka’ya göre Ufan’ın bütüncül bakış açılarını besleyen eserlerine yönelik güncel ilgi, insan olmanın temelini oluşturan kişilerarası ilişkilere duyulan özlemle de bağlantılı olabilir. Sanatçının eserinin Museum Ludwig koleksiyonuna katılmasının, müzenin uluslararası yönelimini güçlendireceğini ifade ediyor.

Museum Ludwig Direktörü Dr. Yilmaz Dziewior da sanatçının eserlerinin uzun zamandır müzenin koleksiyonu için kişisel bir öncelik olduğunu belirtiyor. Dziewior, 90 yaşındaki sanatçının Almanya’daki sanat ortamıyla, özellikle Ren bölgesiyle, uzun yıllara dayanan yakın ilişkilerine dikkat çekiyor.

Museum Ludwig’in 50 yıl önceki açılışı sırasında Lee Ufan’ın eserleri Kunsthalle Düsseldorf, Marl’daki Glaskasten, Bochum’daki Galerie m ve Museum Ludwig’de sergilenmişti. Buna rağmen sanatçının bir eseri bugüne kadar müzenin koleksiyonunda yer almıyordu. Wolfgang Hahn Ödülü sayesinde gerçekleşecek satın alma, bu eksikliği gideriyor.

Museum Ludwig Çağdaş Sanat Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Mayen Beckmann ise Lee Ufan’ın seçilmesini, 1994’ten bu yana kavramsal sanat alanında üretim yapan sanatçıları öne çıkaran ödül geleneğinin devamı olarak değerlendiriyor. Beckmann, sanatçının koleksiyona katılacak eserinin, Peter ve Irene Ludwig’in başlangıçtan itibaren Asya sanatına duydukları ilgiyle de örtüştüğünü vurguluyor. Eserin satın alınmasının ödül sahibinin cömert iş birliği sayesinde mümkün olduğunu belirten Beckmann, ödülün finansmanının dernek üyelerinin katkılarıyla sağlandığını ifade ediyor.

1936’da Güney Kore’de doğan Lee Ufan, 20 yaşında Tokyo’ya taşındı. 1961’de Nihon Üniversitesi Felsefe Bölümü’nden mezun oldu. 1969’dan itibaren Mono-ha hareketinin önde gelen isimlerinden biri olarak etkinlik gösterdi. 1973–2007 yılları arasında Tokyo’daki Tama Sanat Üniversitesi’nde profesör olarak görev yaptı. Sanatçı, 2001 yılında Tokyo’da resim alanında 13. Praemium Imperiale Ödülü’ne layık görüldü.

Lee Ufan’ın Wolfgang Hahn Ödülü dolayısıyla hazırlanan Lee Ufan: Wolfgang Hahn Prize 2026 başlıklı kataloğu, Pia Gamon editörlüğünde yayımlanacak. Mayen Beckmann ve Yilmaz Dziewior’un önsözlerinin yanı sıra Lee Ufan ve Mami Kataoka’nın metinlerini içeren yayın, Verlag der Buchhandlung Walther und Franz König tarafından 14,80 avro fiyatla satışa sunulacak.