Kitabları otağın o biri başına tullayırdım: Buker Mükafatı münsifləri qısa siyahı ətrafındakı mübarizəni açıqlayır

Paranoyya.com saytı BBC-ə istinadən xəbər verir ki, Keçmiş Buker Mükafatı qalibləri Marlon James və Douglas Stuart münsiflərin mübarizə kimi xarakterizə etdiyi seçim prosesindən sonra yenidən bu nüfuzlu ədəbi mükafatın qısa siyahısına düşüblər.

Yamaykalı yazıçı James bu il sonuncu romanı The Disappearers ilə namizəd göstərilib, şotlandiyalı müəllif Stuart isə John of John əsəri ilə qısa siyahıdadır.

Bu ilin digər iddialıları mükafatçı ABŞ romançısı Elizabeth Strout və britaniyalı müəlliflər M John Harrison, Luke Kennard və Rebecca Perrydir.

Lakin iyul ayında uzun siyahıda yer alan yeddi kitab kənarda qalıb və münsiflər heyətinə rəhbərlik edən Dame Mary Beard son altı kitab üzərində razılığa gəlməyin, yumşaq desək, ağır iş olduğunu bildirib.

Bu ilin namizədləri haqqında daha çox məlumat əldə etmək üçün aşağıya nəzər salın.

James əvvəllər 2015-ci ildə A Brief History of Seven Killings əsərinə görə Buker Mükafatını qazanıb, Stuart isə 2020-ci ildə Shuggie Bain ilə qalib olub.

Bu il təqdim olunan əsərləri yüksək qiymətləndirən Dame Mary əlavə edib: İngilis dilli bədii ədəbiyyat hazırda istedadlarla doludur – həm köhnə, həm də yeni istedadlarla.

O, hazırcavablıq, ciddilik, zövq, çağırış, narahatlıq və əsl parlaqlıqla doludur və mən hesab edirəm ki, biz romançılarımızı etdiyimizdən daha çox mükafatlandırmalıyıq.

Digər münsiflər arasında əvvəllər Buker Mükafatının qısa siyahısına düşmüş ABŞ romançısı Patricia Lockwood da var idi. O, münsiflərin iclaslarında konkret kitabların lehinə və ya əleyhinə arqumentlər gətirərkən özünün düşündüyündən daha hökmlü olduğunu kəşf etdiyini söyləyib.

Mən sanki tez-tez ayağa qalxır, kitabları otağın o biri başına tullayır və çox aktiv olurdum. Öz-özümə deyirdim: Oho, bəli, daxilimdə belə bir gücün olduğunu bilmirdim.

Digər münsif, şair Raymond Antrobus jurnalistlərə bildirib: Hər birimizin fərdi olaraq qısa siyahı üçün fərqli ideyası var idi və sonra bu, bir mübarizəyə çevrildi.

Lockwood zarafatla əlavə edib: Bəli, mübarizə. Biz palçıqdakı donuzlar kimi güləşirdik!

Antrobus qeyd edib ki, son seçimlər bir-biri ilə bağlıdır, çünki onlar qəlbə toxunmaqla yanaşı, həm də risk tələb edən kitablardır.

Biz səmimi şəkildə inanırıq ki, bu kitablar süni intellekt tərəfindən təkrarlana bilməz. Bunlar yaşanmış təcrübədən bəhs etmə və onu istiqamətləndirmə tərzinə görə çox insani kitablardır.

Münsiflər heyətinin tərkibini jurnalist, redaktor və tənqidçi Rebecca Liu və Pulp qrupunun solisti Jarvis Cocker tamamlayıb. Cocker seçim komissiyasında olmağı bir qədər qrupda olmağa bənzədib.

O deyib: Bir qrupun cəlbedici səs çıxarmasının yolu hamının müəyyən mənada birləşməsidir və əgər bu xoşunuza gəlmirsə, o zaman solo fəaliyyətə başlamalısınız.

Siz təkbaşına əldə edə bilməyəcəyiniz və heç kimin nəzarətində olmayan bir şey əldə edirsiniz və birlikdə yaxşı bir səs çıxarırsınız. Ümid edirəm ki, bu qısa siyahı da məhz belədir, xoş bir səsdir.

Cocker bəzi namizəd əsərləri qastrolda olarkən oxuyub və münsiflərin iclaslarından birinə Avstraliyadakı otel otağında, yerli vaxtla saat 02:00-da hamam xalatında onlayn qoşulduğunu bildirib.

Qastrolda olanda səyahət etmək olduqca darıxdırıcıdır, ona görə də oxumağa nəsə tapmaq çox yaxşı idi, o deyib.

Mən həmin iclaslarda hamam xalatı geyinməyimlə tanındım.

M John Harrison tərəfindən yazılmış The End of Everything

İzah olunmayan bir fəlakət və sirli yadplanetli varlıqların gəlişi Britaniya cəmiyyətini alt-üst edib – bir kişi və onun yaşlı xalası Kent sahilində çətinliklərlə mübarizə aparırlar. Bu, müəllifin ilk Buker namizədliyidir və o, 81 yaşında indiyə qədərki ən yaşlı qalib ola bilər.

Münsiflər deyiblər: The End of Everything əsərini triller, detektiv, satira, antiutopiya, yol romanı, realizm nümunəsi kimi oxumaq olar. Mənzərə tutqun, fəlakət bürüyücü ola bilər, lakin yenə də uca səslə güldüyümüz anlar oldu.

Bu epik, təsirli hekayə 1988-ci ildə Yamaykanın Kingston şəhərində kvir tamaşasının məşqinə toplaşan səkkiz geyə qarşı törədilən amansız hücum və onun nəticələri ətrafında cərəyan edir. The New York Times bunu şah əsər, onilliyin və bəlkə də indiyə qədərki əsrin romanı adlandırıb.

Münsiflər deyiblər: Bu günün ən təsirli Karib hövzəsi romançılarından birinin Yamayka dastanı; oxucular dialoqun dəyişən registrini və tez-tez kəskin, ikitərəfli yumorla bəzədilmiş poetik ifadələri bəyənəcəklər.

İşsiz bir aktyor yeni rol alır – professorun eksperimenti çərçivəsində bütöv bir semestr boyu psixologiya mühazirələri zamanı qara çantada kilidli qalmaq. Hekayə müasir kişilik və yaradıcı həyatın vəziyyəti haqqında kəskin müşahidələr aparan yumoristik və təsirli bir satiraya çevrilir.

Münsiflər deyiblər: Kennard qəribə bir universitet romanında absurd sınağı insanın zəifliyi, ehtirası, çaşqınlığı və kimliyi haqqında təsirli hekayə ilə birləşdirir. Burada hər kəs üçün nəsə var.

Müasir dövrün muzey kuratoruna tarixi sarayda keçmiş bir səhnəni yenidən canlandırmaq tapşırılır və o, həyatını araşdırdığı gənc, istəksiz kralın dünyasına qərq olur. Bu, eyni zamanda şair və keçmiş peşəkar batut gimnastı olan Perrynin debüt romanıdır.

Münsiflər deyiblər: Müasir dünyamızla orta əsrlər sarayı arasında hərəkət edən və hər hansı bir universal tarixi həqiqətin mövcudluğu ideyasını sarsıdan təsirli və zəngin bir roman incisi.

Elizabeth Strout tərəfindən yazılmış The Things We Never Say

Keçmiş Pulitser Mükafatı qalibi və ikiqat Buker namizədi olan Strout müasir Amerikada özünü qeyri-müəyyənlikdə hiss edən 50 yaşlarında bir orta məktəb tarix müəlliminin hekayəsindən bəhs edir. Bir sirr ortaya çıxdıqda, o, münasibətləri və həyat seçimləri haqqında böyük suallarla üzləşməli olur.

Münsiflər deyiblər: Müasir Amerikanın dərindən parçalayıcı siyasətinə toxunan, lakin özü parçalayıcıya çevrilməyən bir roman. Bu, hazırda ehtiyac duyduğumuz növ kitabdır: müasir hadisələrə qarşı sakitləşdirici bir vasitə.

Stuartın üçüncü romanı 1990-cı illərin ortalarında Outer Hebrides adalarındakı kiçik, dindar icmadakı evinə geri çəkilən bir moda tələbəsi haqqındadır. O və atasının hər ikisinin sirləri var. Və hər ikisinin adı Johndur.

Münsiflər deyiblər: 1990-cı illərdə ucqar Şotlandiya adasında yaşayan, kiçik şəhər sirlərinin və basdırılmış utancın təəccüblü, dağıdıcı və hətta sevindirici nəticələrə səbəb olduğu ata və oğul haqqında zəngin və təsirli bir roman.

Qalib 50 000 funt sterlinq alacaq və noyabrın 9-da Londonda elan ediləcək. Mərasim BBC Radio 4-ün Front Row verilişinin xüsusi buraxılışında canlı yayımlanacaq.

Uzun siyahıya düşən, lakin finala çıxa bilməyən kitablar arasında Emma Clinenin Switzy əsəri də var idi ki, bu əsər bəziləri tərəfindən mükafatın favoriti hesab olunurdu.

İnanın mənə, bu, mütləq Buker qalibidir, tənqidçi Giles Coren bu həftə sonu Times qəzetində yazıb.

Əgər bu qalib gəlməsə, mən Mary Beardi yeyəcəyəm.

Dame Mary çərşənbə axşamı cavab verib: Bilirəm ki, Giles Coren Switzy qısa siyahıda olmasa, məni yemək istədiyini deyib.

Yaxşı, mən sobanı hazırlayacağam və ondan məni necə bişirmək istədiyini soruşacağam.